EKONOMİK KARARLAR

 
Deklerasyonda yeralan ekonomik kararlara şöyle bir bakalım: 

"Geniş Avrasya Ortaklığı için ŞİÖ ülkeleriyle Avrasya Ekonomik Birliği, ASEAN ve diğer ilgili devletler ve çok taraflı birlikler iş birliği yapmalıdır. Bölgesel gelişme için de malların, sermayenin, hizmetlerin ve teknolojinin serbest dolaşımı gereklidir.

Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) yapısal reformlar

  • Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan’ın Tek Kuşak Tek Yol İnsiyatifi’ne ait projelerde iş birliği yapması
  •  Bölge içi ticaretin geliştirilmesi programının uygulanması
  • ŞİÖ Çok Taraflı Ticaret ve Ekonomik İş Birliği Programı ve Eylem Planı’nın istikrarlı biçimde uygulanması için finans, sanayi, ulaşım, enerji, tarım ve diğer alanlarda ŞİÖ bölgesinin sürdürülebilir sosyal ve ekonomik gelişmesi odaklı ortak projeler geliştirilmesi
  • Üye ülkelerin “Start-ups ve İnovasyon”, “Yoksulluğun Azaltımı” konularında özel çalışma grupları oluşturması
  • Ekonomik iş birliği için “ŞİÖ Ekonomik Think Tank Konsorsiyumu” ve ŞİÖ Ekonomik Forum’u kurulması 
  • Covid-19’un ekonomik büyümeye etkilerinin özel olarak incelenmesi ve önlemler geliştirmek için iş birliği yapılması
  •  Dış ticaretin geliştirilmesi için çalışmalar yapmak üzere özel çalışma grubu kurulması
  •  Teknoparklar kurulması, inovasyon ekosisteminin geliştirilmesi, ortak ARGE çalışmaları yapılması, yaratıcı endüstriler ve yeni dijital projeler geliştirilmesi
  • Dijital ekonominin ve dijital teknolojilerin gelişmesi için hazırlanmış eylem planının hayata geçirilmesi
  •  Ulaştırma ve teknolojik altyapı için hazırlanan programın (ulaşım koridorları, lojistik merkezler vb. hususlar dâhil) benimsenmesi
  •  Dayanıklı, güvenilir ve çeşitlendirilmiş tedarik zincirleri programı hayata geçirilmesi
  • ŞİÖ İş Konseyi ve ŞİÖ Interbank Birliği’nin potansiyeli ortak girişimler için geliştirilerek, finans, yüksek teknoloji, ulaşım ve iletişim altyapısı, enerji, yatırım, KOBİ işletmeciliği konularında projelerin uygulamaya geçirilmesi
  •  Üye ülkelerin proje faaliyetlerinde ŞİÖ Kalkınma Bankası ve ŞİÖ Kalkınma Fonu’nun finansal desteğinden yararlanabilmeleri 
  • ŞİÖ üyesi ülkelerin aralarındaki ekonomik faaliyetlerde yerel para birimleriyle işlem yapmalarının payının artırılması

Deklerasyonun diğer önemli kararları ise siyasal ve sosyal alanda alınan kararlar oldu. ŞİÖ'nün tam da Golbal bir bakış açısı ile sadece Asya'da değil tüm dünyaya yönelik bir projeksiyon çizdiğini gösteriyor.  Semerkant Bildirgesi'nde Mısır'ın diyalog ortağı olarak katılımının onaylanması, örgütün Afro-Avrasya Ortaklığını hedeflediğini göstermektedir. Yani yeni dünyaya karşı eski dünya. 

Zirvede alınan genişlemeyi de gösteren kararlar şöyle:



 

SİYASAL VE SOSYAL KARARLAR

Belarus’un devamlı üyelik başvurusu süreci başlatılmıştır; Bahreyn Krallığı, Maldivler, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Myanmar, Mısır, Suudi Arabistan ve Katar ŞİÖ diyalog ortağı ülke konumuna kabul edilmişlerdir.

Üye ülkeler yasal düzenlemelerini ŞİÖ düzenlemelerine uyumlaştıracaklardır.

Karar altına alınan diğer konular şöyle:

Yolsuzluk, yönetişim ve kalkınma konularında iş birliği geliştirilmesi

  • Parlamento seçimleri ve halk oylamaları konusunda gözlemci yollama uygulamasının sürdürülmesi
  • Üye ülkelerin “Geleneksel Tıp” konusunda bir uzman çalışma grubu oluşturması
  • Güvenlik önlemlerinin inşası için CICA’nın kurumsal gelişiminin desteklenmesi
  • İyilik hali ve yaşam standartları (ekolojik denge ve insanlara etkileri dahil), istihdam, refah (dijital okuryazarlık dahil), hijyen, güvenli içme suyu, basit temizlik ve sağlık (salgınlar, teletıp, aşılar, sağlık kurumları dahil) konularında iş birliği içinde çalışmalar yapılması
  • Kadınların hayata siyasal, ekonomik, kamusal, sosyal ve diğer faaliyetlerde aktif katılımı için çalışmalar yürütülmesi.

Şanghay İşbirliği Örgütü ŞİÖ Devlet Başkanları 22. Toplantısı alınan kararlar ile yeni bir dönemin işareti gibi. Türkiye'nin 'Yeniden Asya' projeksiyonunda olduğu gibi, Asya'da yeniden bir dönemin işareti var. Bunu hep birlikte bekleyip göreceğiz. 

(MURAT PALAVAR-ÖZBEKİSTANHABER)