ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir gündemde tuttuğu Grönland konusunda Danimarka ve Grönland yönetimiyle anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Yeni düzenlemenin ABD'ye Grönland'da askeri varlığını genişletme ve güvenlik alanında kalıcı haklar sağladığı belirtilirken, anlaşma adanın ABD topraklarına katılması veya egemenliğinin Washington'a devredilmesi anlamına gelmemekte. Ancak tarafların anlaşmayı gelecek hafta resmen imzalaması planlanmakta.
TRUMP GRÖNLAND ANLAŞMASINI DUYURDU!
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD, Danimarka Krallığı ve Grönland'ın güvenlik konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.
ABD'nin Grönland'ın ve kendi ulusal güvenliğinin korunması için gerekli gördüğü faaliyetleri adada gerçekleştirebilmesinin güvence altına alındığını belirten Trump, anlaşmanın belirli bir sona erme tarihinin bulunmadığını söyledi.
Trump, varılan mutabakatı ABD açısından "bir hayalin gerçekleşmesi" olarak nitelendirdi.
ABD'NİN GRÖNLAND'DAKİ ASKERİ VARLIĞI ARTABİLECEK
Anlaşmanın en dikkat çeken bölümlerinden biri ABD'nin Grönland'daki askeri faaliyetleriyle ilgili. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre düzenleme, Washington'ın adadaki askeri varlığını önemli ölçüde artırabilmesine imkân tanıyor. ABD'nin Grönland'da halihazırda uzay kuvvetlerine ait bir üssü bulunuyor.
ABD'li bir yetkilinin verdiği bilgiye göre anlaşmayla Washington'a kalıcı erişim, üslenme ve hava sahasını kullanma hakları sağlanması öngörülüyor. Ancak yeni üslerin nerede ve hangi kapsamda kurulabileceği dahil olmak üzere bazı uygulama ayrıntıları henüz netleşmiş değil.
GRÖNLAND ABD'NİN Mİ OLDU?
Anlaşma, Grönland'ın ABD'ye devredilmesini veya Amerikan toprağı haline gelmesini öngörmüyor. Trump daha önce Grönland'ı ABD'nin kontrolüne alma isteğini birçok kez kamuoyuna açıklamıştı. Yeni anlaşma ise bu hedefin gerisinde kalıyor ve esas olarak savunma, askeri erişim ve güvenlik düzenlemelerine odaklanıyor.
Danimarka tarafı da anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünü tanıdığını, aynı zamanda Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını koruduğunu belirtiyor.
ABD'NİN RAKİPLERİNE GRÖNLAND KISITLAMASI
Anlaşmanın bir başka önemli bölümünü ise ABD'nin rakip olarak değerlendirdiği ülkelerin Grönland'daki faaliyetleri oluşturuyor. Trump'ın açıklamasına göre ABD'nin onayı olmadan bu ülkelerin Grönland'da üs kurmasına, askeri varlık oluşturmasına veya hassas alanlarda yatırım yapmasına izin verilmeyecek.
ABD'li yetkililerin aktardığı ayrıntılara göre yalnızca ABD ve müttefiklerinin belirli "hassas yatırımları" gerçekleştirebilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin özellikle Arktik bölgesindeki stratejik rekabet açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
ANLAŞMANIN SÜRESİZ OLMASI PLANLANIYOR
Trump, düzenlemenin bir sona erme tarihi bulunmadığını ve ABD'nin Grönland'daki güvenlik haklarının kalıcı olacağını savundu. ABD'li bir yetkili de Reuters'a yaptığı açıklamada, düzenlemenin Grönland'ın gelecekte bağımsız olması halinde dahi yürürlükte kalmasının öngörüldüğünü söyledi.
Bununla birlikte anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuna açıklanmadığı için uygulamanın bütün ayrıntıları bilinmiyor.
ABD'NİN GRÖNLAND'DA ZATEN ASKERİ HAKLARI BULUNUYORDU
Yeni anlaşma, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını sıfırdan başlatmıyor. Washington ile Kopenhag arasında 1951'den bu yana yürürlükte bulunan bir savunma anlaşması bulunuyor. Söz konusu düzenleme ABD'ye Grönland'da geniş üslenme ve uçuş hakları sağlıyordu. 1951 tarihli anlaşma daha sonra 2004 yılında güncellenmişti.
Yeni mutabakatın ise bu ilişkiyi daha ileri taşıyarak ABD'nin askeri varlığını genişletmesine ve rakip ülkelerin belirli faaliyetlerinin engellenmesine yönelik ek güvenceler getirmesi bekleniyor.
İMZALAR GELECEK HAFTA ATILACAK
Danimarka Başbakanlık Ofisi'nin açıklamasına göre ABD, Danimarka ve Grönland'ın anlaşmayı gelecek hafta New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında imzalaması planlanıyor. İmzanın ardından anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için gerekli parlamenter süreçlerin tamamlanması gerekecek.
Danimarka yönetimi anlaşmanın Kuzey Atlantik ve Arktik bölgesindeki güvenliği güçlendireceğini belirtirken, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de düzenlemenin Grönland'ın çıkarlarını ve uluslararası iş birliğindeki konumunu gözettiğini ifade etti.
