Sermaye piyasalarında son günlerde yaşanan hareketliliğin ardından ekonomi yönetiminin aldığı tedbirler devreye girdi. Finansal İstikrar Komitesi'nin toplantısının ardından açıklamalarda bulunan Mehmet Şimşek, fon piyasasındaki kredi ve likidite problemlerinin boyutunu, tasfiye sürecini ve alınan önlemleri anlattı. Finansal İstikrar Komitesi de 17 Eylül'deki toplantısının ardından Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını açıklamıştı.
“2 BİN 38 FON VAR, 131'İNDEN BAHSEDİYORUZ”
Şimşek, Türkiye'deki fon piyasasının tamamına yayılan bir problem bulunmadığını vurguladı. Türkiye'de 2 bin 38 fon bulunduğunu, yaşanan sorunun ise bunların sınırlı bir bölümünde ortaya çıktığını söyledi. “Sınırlı sayıdaki fondan bahsediyoruz. 2 bin 38 fon var Türkiye'de, bunların 131'inden bahsediyoruz.”
Serbest fonların dünyada da daha esnek düzenlemelere tabi olduğunu anlatan Şimşek, Türkiye'de bu alanın 2019'dan itibaren TEFAS'ta işlem görmeye başlamasıyla büyüdüğünü belirtti.
Fonlardaki kredi ve likidite problemlerinin piyasanın tamamına yayılmadığının altını çizen Şimşek, “Genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil. Borsa ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok” dedi.
131 FON İÇİN TASFİYE SÜRECİ
Şimşek, sınırlı sayıdaki fonda piyasa bozucu eylemler bulunduğunu belirterek gerekli adımların atıldığını açıkladı. “7 portföy yönetim şirketinin işlettiği 131 fon SPK tarafından tasfiye sürecine konuldu. SPK tasfiyeye ilişkin kapsamlı yol haritasını ortaya koydu.”
SPK, tasfiye edilen fonların sürecinin yürütülmesi için Türkiye İş Bankası ile Ziraat Bankası'nı yetkilendirdi. Tera Portföy'ün fonlarının tasfiyesini İş Bankası, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula Portföy'ün fonlarının tasfiyesini ise Ziraat Bankası yürütecek.
Şimşek, serbest fonlara yönelik kuralların da sıkılaştırıldığını belirterek Fon Rehberi'nin ağustos sonunda açıklandığını, bazı düzenlemeler için ise piyasaya uyum süresi tanındığını söyledi.
“TASFİYE BORSAYI BASKI ALTINA ALMAYACAK”
Tasfiye kararlarının Borsa İstanbul'a etkisine de değinen Şimşek, sürecin piyasada yeni bir baskı yaratmayacağını söyledi: “Tasfiye süreci borsayı baskı altına alacak çerçevede olmayacak. Nitelikli yatırımcı olsalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir.”
Fon piyasasının yüzde 90'ının sağlıklı şekilde işlemeye devam ettiğini belirten Şimşek, sorunlu fonların toplam fon birikimi içerisindeki büyüklüğünün yüzde 10-11 civarında olduğunu söyledi. Bunun söz konusu fonların varlıklarının bulunmadığı anlamına gelmediğini de özellikle vurguladı.
“SORUNLU ALANI KARANTİNA ALTINA ALDIK”
Şimşek'in açıklamalarında öne çıkan ifadelerden biri de ekonomi yönetiminin aldığı tedbirleri anlatırken kullandığı “karantina” benzetmesi oldu: “Burada bir yoğunlaşma oluşmuş, bunun bulaşıcı olmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı. Süreç sağlıklı şekilde işleyecek. Sorunlu alanı karantina altına aldık. Yatırımcıların tasarrufları korunacak.”
Finansal İstikrar Komitesi de piyasalardaki hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarındaki kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını, alınan tedbirlerin likidite sıkışıklığını gidermeye ve bulaşma riskini önlemeye yönelik olduğunu duyurdu.
SERBEST FONLAR İÇİN YENİ DÜZENLEME
Şimşek, serbest fonlara ilişkin yeni adımların da geleceğini açıkladı. 2024 yılında para piyasası fonlarının topladığı paranın belirli bölümünü düşük riskli Hazine kağıtlarında değerlendirmesine yönelik düzenleme yapıldığını hatırlattı.
“2024 yılında genel olarak para piyasası fonlarına dedik ki, sıfır risk olarak görülen Hazine kağıtlarına koymak zorundasınız. O düzenleme bugün işe yarayacak. Serbest fonlar için de geçiş dönemi öngörüyoruz.”
“EVİM ŞİRKETLERİNDE SORUN YOK”
Tasarruf finansman şirketlerine ilişkin soruları da yanıtlayan Şimşek, banka dışı finans sisteminde şu anda bir problem bulunmadığını söyledi. “BDDK'nın sunumunda orada sorun yok. Ancak bu alan hızlı büyüyor. Hızlı büyüyen alanların izlenmesi, kaynakların doğru alanda tutulması önemlidir.”
Bu şirketlerin hızlı büyümesi nedeniyle yakından takip edildiğini belirten Şimşek, uzun vadede bu alan için de bankacılık sistemine benzer düzenlemeler üzerinde çalışıldığını ifade etti.
“BİR KISMINI DA AÇIKLAMADIK”
Ekonomi yönetiminin farklı senaryolara karşı hazırlık yaptığını belirten Şimşek, “Dün bir dizi tedbir açıkladık, bir kısmını da açıklamadık” dedi.
Merkez Bankası'nın ihtiyaç halinde gerekli likiditeyi sağlayacağını, BDDK'nın da bankaların kendi hisselerini almaları halinde bunların çekirdek sermayeden düşülmemesine yönelik adım attığını belirten Şimşek, “SPK hızla sorunlu alanı, fonları karantina altına aldı. Biz düne baktığımız zaman şunu görüyoruz, güven devam ediyor. Piyasanın yüzde 90'ında sorun yoktu” ifadelerini kullandı.
“BANKACILIK SİSTEMİNDE SORUN YOK”
Bankacılık sektörüne de değinen Şimşek, sermaye yeterliliğinin Basel III kriterlerinin iki katı seviyesinde olduğunu, varlık kalitesi ve reel karlılık açısından sorun görmediklerini söyledi. Piyasalardaki risk algısını CDS üzerinden değerlendiren Şimşek, “Risk algısı yüksek olsaydı CDS yükselirdi. Sınırlı olsa da düştü” dedi.
Tahvil piyasasında görülen stresin de gerilediğini belirten Şimşek, 2, 5 ve 10 yıllık tahvillerde faizlerin düştüğünü söyledi ve “Aldığımız tedbirler doğru” değerlendirmesinde bulundu.
Şimşek ayrıca piyasa bozucu işlemlere ilişkin bundan sonraki sürecin adli makamlar tarafından yürütüleceğini açıkladı.
