AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan "Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi", TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifle, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarının mal varlıklarının geri kazanılması, yatırımcıların alacaklarının ödenmesi ve sorumluların tespit edilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor. Teklif kapsamında, belirlenen fonlarda yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilmesi öngörülüyor.
FONLARIN TASFİYESİNİ SPK DENETLEYECEK
Teklif, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.
Düzenlemeyle söz konusu fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiye edilmesi, fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması, kayıp ve zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan tutarların fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin kurallar belirleniyor.
Teklifin hükümleri, belirtilen fonlar dışındaki diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.
Fonların tasfiyesi, SPK'nin gözetim ve denetiminde tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul; fon varlıklarının tespiti, nakde çevrilmesi, değerleme esasları, fon pay sahipliğinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
FON VARLIKLARININ SATIŞINDA FARKLI YÖNTEMLER KULLANILABİLECEK
Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcıların menfaatlerini ve fon varlıklarının korunmasını gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.
Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin SPK tarafından belirlenmesi halinde, geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemler kullanılabilecek. Kurul, gerekli gördüğü durumlarda geçici olarak farklı fiyat marjlarının uygulanmasına karar verebilecek.
SPK, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların borsa dışında satışına da onay verebilecek. Bu kapsamda varlıkları satın alan yatırımcıların söz konusu varlıkları belirli bir süre borsada satmalarına veya satış sonucunu doğuracak işlemler yapmalarına kısıtlama getirilebilecek.
Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeyi önleyecek şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
FON PAY SAHİPLİĞİ KAYITLAR ÜZERİNDEN BELİRLENECEK
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim ve saklama kuruluşları ile ilgili kamu kurumları, düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri talep üzerine SPK'ye, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak.
Bu kurum ve kuruluşlar, mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği, MKK, Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları karşılaştırılıp mutabık hale getirilerek fon ve hesap bazında tespit edilecek.
BAZI KİŞİ VE KURUMLARA ÖDEME YAPILMAYACAK
Teklifte, SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla bağlantılı piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı fiillerine ilişkin özel bir hüküm de yer alıyor.
Buna göre, söz konusu fiilleri işlediği, fonlarla birlikte hareket ettiği veya bu fiillerin işlenmesine iştirak ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME
Teklifin "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, belirlenen fonlarda yatırımcılara tasfiye bakiyesinden yapılacak nihai ödemelerden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek.
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılar için bu tutara kadar, net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme öngörülüyor.
Ara ödeme, ilgili yatırımcının net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan hesaplanan kısmını aşamayacak. Para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ödeme tutarı yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerini de geçemeyecek.
Dağıtılabilir nakdin bütün yatırımcıların net yatırım tutarlarını veya ara ödeme taleplerini karşılamaya yetmemesi halinde SPK, mevcut kaynağın mümkün olan en fazla sayıda yatırımcıya ulaşması için ödeme sırasını belirleyebilecek. Bu kapsamda, net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılmasına veya tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verilebilecek.
Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, hesaplanan hak ve alacaklarını ya da 1 milyon liralık ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığında katılma payları iade edilmeyecek; bu paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilecek.
NET YATIRIM TUTARI NASIL HESAPLANACAK?
Teklife göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutarın yatırımcıların hesaplanan alacaklarını karşılamaya yetmemesi halinde, ödemeye esas net yatırım tutarı MKK tarafından hesaplanacak.
Hesaplamada yatırımcıların fona fiilen yaptıkları nakit girişleri ve fondan aldıkları nakit çıkışları dikkate alınacak. Giriş ve çıkış tutarları, tasfiye tarihine kadar açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınarak kıstelyevm yöntemiyle hesaplanacak.
Yatırımcının fondan yaptığı nakit çıkışları, ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülecek. Nihai ödeme sırasında tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.
HUKUKA AYKIRI ÇIKARILAN DEĞERLER İÇİN SORUMLULUK DÜZENLEMESİ
Teklifte, fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu işlemler nedeniyle oluşan zararların kimlerden tahsil edileceği de düzenleniyor.
Buna göre, fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hakim ortaklara, yöneticilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen değerler hukuka aykırı çıkarılmış varlık sayılabilecek.
Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Bu tutarın şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile birlikte hareket ettiği tespit edilenler şahsen sorumlu olabilecek.
Kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.
TMSF, ZARARLARIN TAHSİLİ İÇİN İŞLEM BAŞLATABİLECEK
SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, sorumluları ve sorumluluk tutarlarını belirleyerek TMSF'ye bildirecek.
SPK'nin bildirimi üzerine TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında sorumluların malvarlığından geri kazanım sağlanması amacıyla tahsil ve takip işlemlerini başlatabilecek.
Bu hüküm kapsamında açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
EL KONULAN VE MÜSADERE EDİLEN VARLIKLAR GERİ KAZANIM HESABINA AKTARILACAK
Teklif, fonlarla bağlantılı fiillere ilişkin ceza soruşturmaları kapsamında malvarlığı değerlerine el konulabilmesine imkan tanıyor.
Fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde ilgili fona veya geri kazanım hesabına iade edilebilecek.
Doğrudan fona devredilemeyen gayrimenkul gibi diğer malvarlığı değerleri bakımından ise TMSF'nin kayyum olarak atanabilmesi ve ilgili mevzuat kapsamındaki yetkilerini kullanarak dava sonucunu beklemeden satış veya tasfiye işlemleri yapabilmesi öngörülüyor.
Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve fon malvarlığından çıktığı ya da fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazineye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılmasına karar verilebilecek.
GERİ KAZANIM HESAPLARI FON BAZINDA AYRI TUTULACAK
Tahsil veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı malvarlığı değerlerinden ilgili fona ya da fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda izlenecek.
Geri kazanım hesabındaki tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek. Bu kaynaklar başka amaçlarla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek. Hesaplardaki tutarlara ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz de konulamayacak.
Zorunlu masraflar düşüldükten sonra kalan tutarlar, tasfiye devam ediyorsa tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere YTM'ye aktarılacak. Ödemeler, yatırımcıların katılma payı sahipliği oranında gerçekleştirilecek.
Birden fazla fonla bağlantılı olan geri kazanım tutarlarının fonlar arasında nasıl dağıtılacağına ilişkin usul ve esasları ise SPK belirleyecek.
UYGULAMA ESASLARINI SPK BELİRLEYECEK
Teklifte, düzenlemenin uygulanması sırasında gerekli görülmesi halinde SPK ve YTM'nin avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri alabilmesine de imkan tanınıyor.
Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, TMSF'nin görev alanına giren konularda bu kurumun görüşü alınarak SPK tarafından belirlenecek. Teklifte hüküm bulunmayan hallerde ise Sermaye Piyasası Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.
