Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde değişikliğe gidilebileceği ve yeni bir hükümet modelinin gündeme gelebileceği yönündeki iddialar siyaset kulislerinde tartışılmaya devam ediyor. Sosyolog Semih Turan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mevcut yüzde 50+1 sistemiyle yeniden seçilme ihtimaline ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulunurken, Cumhur İttifakı'nın sistem değişikliğini gündeme taşıyabileceğini öne sürdü.
“ERDOĞAN'IN YÜZDE 50+1 OY ALMA POTANSİYELİ GÖRÜLMÜYOR”
Cumhuriyet'ten Merve Kılıç'a konuşan Sosyolog Semih Turan, yaklaşık iki yıldır mevcut sistemle bir kez daha seçime gidilmesinin güç olduğunu dile getirdiğini söyledi.
Altılı Masa'nın güçlendirilmiş parlamenter sistem çalışmasının mimarları arasında bulunan hukukçu Serap Yazıcı Özbudun'un AK Parti'ye katılmasının ardından bu ihtimalin daha da güçlendiğini savunan Turan, olası değişikliğin arkasındaki temel nedenlerden birinin Erdoğan'ın yeniden seçilme hesabı olduğunu öne sürdü.
Turan şu ifadeleri kullandı:
“Mevcut sistemde parlamentodaki sandalye dağılımından çok daha önemli olan parametre cumhurbaşkanı adaylığıdır. Muhalefetin adayının kim olacağı elbette önemli ancak asıl mesele Erdoğan'ın artık yüzde 50+1 oy alma potansiyelinin görülmemesidir.”
“DEĞİŞİKLİK İKTİDAR AÇISINDAN KAÇINILMAZ”
Cumhur İttifakı'nın yaptırdığı kamuoyu araştırmalarında da benzer bir tablo gördüğünü düşündüğünü belirten Turan, bu nedenle sistem değişikliğinin iktidar açısından gündeme gelebileceğini savundu.
“Cumhur İttifakı'nın yaptırdığı araştırmalarda da bu tabloyu gördüğünü düşünüyorum. Bu nedenle sistemde bir revizyon ya da daha kapsamlı bir değişiklik kaçınılmaz görünüyor.”
Turan'a göre gündeme gelebilecek yeni model, Altılı Masa'nın daha önce önerdiği güçlendirilmiş parlamenter sistemle tamamen aynı olmayabilir. Bunun yerine mevcut sistemin bazı unsurlarının değiştirilerek farklı bir hükümet modeline dönüştürülmesi söz konusu olabilir.
“SEÇMENİN BÜYÜK BÖLÜMÜ PARLAMENTER SİSTEMİ İSTİYOR”
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesinin ardından gerçekleştirilen kamuoyu araştırmalarına işaret eden Turan, seçmenin yaklaşık üçte ikisinin parlamenter sistemden yana olduğunu ileri sürdü.
“Seçmene Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile parlamenter sistem arasında tercih sorulduğunda üçte ikiye karşı üçte birlik bir dağılım ortaya çıkıyor. Yani seçmenin büyük bölümü parlamenter sistemi istiyor. Cumhur İttifakı da sürekli ölçüm yaptırıyor ve bu eğilimi görüyordur.”
“SORUNLAR DAHA DA DERİNLEŞTİ”
Turan, sistem değişikliğine yönelik seçmen talebinin 2018'den bu yana yaşanan ekonomik ve toplumsal gelişmelerle bağlantılı olduğunu savundu.
Döviz ve enflasyonun yanı sıra sağlık, eğitim ve hukuk alanlarında da vatandaşların şikâyetlerinin arttığını öne süren Turan, “Mevcut sistem sorunlara çözüm getirmediği gibi bu sorunları daha da derinleştirdi. Bu nedenle seçmen artık bu sistemi istemiyor” değerlendirmesinde bulundu.
MUHALEFETİ ANAYASA MASASINA ÇEKME PLANI MI?
Turan'ın değerlendirmesine göre iktidar, olası sistem değişikliğini muhalefetin karşısına “parlamenter sisteme dönüş” başlığıyla getirebilir. Böylece kapsamlı bir anayasa değişikliği için ihtiyaç duyulan siyasi desteğin sağlanması hedeflenebilir.
Turan, “İktidar, ‘Gelin parlamenter sistemi konuşalım’ dediğinde muhalefetin buna hayır demeyeceğini düşünüyor olabilir. Bu yönde bazı adımların atıldığı görülüyor.” dedi.
Sistem değişikliğinin anayasanın yalnızca tek bir maddesiyle sınırlı kalamayacağını vurgulayan Turan, sonbahardan itibaren hem Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin revizyonu hem de parlamenter sisteme dönüş tartışmalarının siyaset gündeminde daha sık yer alacağını öngördüğünü söyledi.
