Engellilik oranı ve sağlık kurulu raporu, birçok destek ve vergi avantajından yararlanılmasında belirleyici oluyor. Uygulamanın türüne göre aranan koşullar değişirken çalışanlar, araç almak isteyenler ve tek konutu bulunanlar için farklı haklar devreye giriyor.

ENGELLİLİK İNDİRİMİNDEN KİMLER YARARLANABİLİR?

Ücretli çalışan engelli vatandaşların yanı sıra bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan çalışanlar ve gerekli koşulları taşıyan serbest meslek mensupları engellilik indiriminden yararlanabiliyor. Sağlık kurulu raporunda belirlenen çalışma gücü kaybına göre engellilik derecesi belirleniyor. Kayıp oranı en az yüzde 80 olanlar birinci derece, yüzde 60 olanlar ikinci derece, yüzde 40 olanlar ise üçüncü derece kapsamında değerlendiriliyor.

ENGELLİLİK İNDİRİMİ MAAŞA NASIL YANSIYOR?

Engellilik derecesine göre belirlenen tutar vergi matrahından indiriliyor. Böylece çalışanın ödeyeceği gelir vergisi azalırken oluşan avantaj net ücrete yansıyor. Uygulama, doğrudan maaşa ayrıca bir ödeme yapılması şeklinde değil, gelir vergisi matrahında indirim yoluyla gerçekleştiriliyor.

ENGELLİ ARAÇ ALIMINDA ÖTV İSTİSNASINDAN KİMLER YARARLANABİLİR?

Sağlık kurulu raporundaki engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan vatandaşlar, diğer koşulları da karşılamaları halinde araç alımında ÖTV istisnasından yararlanabiliyor. Engellilik oranı yüzde 90'ın altında olan ortopedik engellilerde ise özel tertibat ve sürücü belgesine ilişkin şartlar dikkate alınıyor.

ENGELLİ ARACINDA MTV ÖDENİYOR MU?

ÖTV istisnasıyla satın alınan veya engelliliğe uygun şekilde düzenlenen araçlar için de gerekli şartların sağlanması halinde Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) istisnası uygulanabiliyor. Dolayısıyla ÖTV ve MTV avantajlarının kapsamı, kişinin engellilik durumu ile aracın ilgili koşulları karşılayıp karşılamadığına göre değişiyor.

ENGELLİ VATANDAŞLAR EMLAK VERGİSİ ÖDÜYOR MU?

Engelli vatandaşların brüt 200 metrekareyi aşmayan tek konutları için gerekli koşulların karşılanması halinde sıfır oranlı bina vergisi uygulanabiliyor. Bu uygulamadan yararlanabilmek için engelli vatandaşın söz konusu evde yaşaması şart değil. Diğer şartların karşılanması durumunda kiraya verilmiş tek konut da uygulama kapsamında olabiliyor.

ENGELLİ VATANDAŞLARA SU FATURASINDA İNDİRİM VAR MI?

Bazı belediyeler engelli vatandaşlar için su faturasında indirim uygulayabiliyor. Bu nedenle indirim oranı ve yararlanma koşulları belediyeye göre farklılık gösterebiliyor. İnternet, sabit telefon ve GSM hizmetlerinde de engelli vatandaşlara yönelik özel tarife ve kampanyalar bulunabiliyor.

ENGELLİLER İÇİN GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VAR MI?

Engelli vatandaşların kullanımına yönelik bazı araç, gereç ve tıbbi cihazların yurt dışından getirilmesinde, gerekli şartların sağlanması halinde gümrük vergisi muafiyeti uygulanabiliyor. Muafiyet, engellilere yönelik her ürünü otomatik olarak kapsamıyor; uygulamadan yararlanılabilmesi için ilgili koşulların karşılanması gerekiyor.

ENGELLİLİK İNDİRİMİ İÇİN NASIL BAŞVURU YAPILIR?

Engellilik indiriminden yararlanmak isteyenlerin öncelikle yetkili sağlık kuruluşundan sağlık kurulu raporu alması gerekiyor. Gerekli belgelerle Gelir İdaresi Başkanlığına başvuru yapılabiliyor. Vergi indirimi belgesinin alınmasının ardından belgenin işverene teslim edilmesiyle avantajın ücrete yansıtılması sağlanıyor.

EMLAK VERGİSİ AVANTAJI İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?

Tek konut için uygulanan sıfır oranlı bina vergisinden yararlanmak isteyen engelli vatandaşların ilgili belediyeye başvurması gerekiyor. Başvuru ve yararlanma şartları desteğin türüne göre değiştiği için maaş, araç, konut ve fatura avantajlarının her biri kendi koşulları kapsamında değerlendiriliyor.

Muhabir: HİLAL SİNA DENİZ