Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle mücadele kapsamında hazırlanan yeni düzenlemeyle, 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin satışının yasaklanmasının ve açık alanlarda sigara içme alanları oluşturulmasının planlandığını bildirdi.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi de olan Ergüder, ekim ayında TBMM'ye sunulması öngörülen ve sigara ile diğer tütün ürünlerinin satış ve kullanımına yönelik yeni sınırlamalar içeren kanun teklifi hazırlıklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını belirten Ergüder, her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini söyledi.
Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin yürürlüğe girmesinin ardından birçok ülkede tütün kullanım oranlarının gerilediğini ifade eden Ergüder, Türkiye'nin de bu alanda önemli adımlar attığını kaydetti.
Türkiye'nin 2003'te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'ni imzaladığını, 2008'de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemeyi hayata geçirdiğini hatırlatan Ergüder, tütünle mücadelede dünyaya örnek uygulamaların gerçekleştirildiğini belirtti.
Son yıllarda dünyadaki düşüş eğilimine karşın Türkiye'de tütün kullanımında yeniden artış görüldüğünü aktaran Ergüder, özellikle kadınlar ve gençler arasındaki kullanım oranlarına dikkati çekti.
Kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yılda belirgin şekilde arttığını söyleyen Ergüder, kadınlarda sigara içme oranındaki artışın yüzde 40-50 civarında olduğunu, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda ise kullanım oranının yüzde 90'ı aştığını ifade etti.
2015'TEN SONRA DOĞANLARA TÜTÜN YASAĞI GÜNDEMDE
Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı yeni kanun teklifinin ekim ayında TBMM'ye sunulmasının öngörüldüğünü belirten Ergüder, Türkiye'nin tütünle mücadele politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğine dikkati çeken Ergüder, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını bildirdi.
Tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların uygulanması gerektiğini vurgulayan Ergüder, özellikle çocukların ve kadınların korunmasına yönelik düzenlemelerin önem taşıdığını ifade etti.
Taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddelerin öne çıktığını belirten Ergüder, 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi ve satışının yasaklanmasının planlandığını söyledi.
2040'TAN SONRA TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE YENİ DÖNEM
Taslakta yer alan bir diğer önemli düzenlemenin ise 2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretim ve satışının yasaklanmasına yönelik olduğunu aktaran Ergüder, bu konuda bazı ülkelerin daha erken tarihler belirlediğini kaydetti.
Ergüder, İrlanda, İngiltere, Finlandiya ve Avustralya'nın tütün ürünlerinin kullanımını azaltmaya yönelik uzun vadeli hedefler açıkladığını belirtti.
Türkiye'de sigara kullanımına bağlı ciddi bir halk sağlığı sorunu bulunduğunu ifade eden Ergüder, her yıl yaklaşık 35 bin kişinin önlenebilir bir neden olan sigara kullanımı nedeniyle akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini söyledi.
Sağlık Bakanlığının özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik koruyucu sağlık hizmetlerine daha fazla ağırlık vermeyi hedeflediğini belirten Ergüder, taslakta bu kapsamda çeşitli düzenlemelerin bulunduğunu aktardı.
SİGARA PAKETLERİNE "SAĞLIK VERGİSİ" GELİYOR
Taslakta sigara paketlerine yönelik yeni bir uygulamanın da yer aldığını belirten Ergüder, "sağlık vergisi" adı verilen düzenlemeyle elde edilecek gelirin daha çok koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılmasının planlandığını ifade etti.
LOKANTA, PARK VE BAHÇELERDE SİGARA İÇME ALANLARI DÜZENLENECEK
Taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlara ilişkin düzenlemelerin de bulunduğunu anlatan Ergüder, lokantaların hem açık hem de kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanmasının planlandığını söyledi.
Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanlarının oluşturulmasının öngörüldüğünü belirten Ergüder, sigara kullanmak isteyenlerin yalnızca bu alanlarda sigara içebileceğini aktardı.
Ergüder, düzenlemenin özellikle çocuk ve gençlerin sigara kullanımını görmesini engellemeyi amaçladığını ifade etti.
"SLİM" SİGARALAR KALDIRILACAK
Sigara paketlerine yönelik standartlaştırma düzenlemesinin de taslakta bulunduğunu belirten Ergüder, uygulamanın yürürlüğe girmesi halinde tüm sigaraların standart paketlerde satışa sunulacağını söyledi.
Özellikle kadınlara yönelik pazarlama stratejilerinin bir parçası olarak ince sigaraların piyasaya sürüldüğünü ifade eden Ergüder, standart paket uygulamasıyla "slim" olarak adlandırılan ince sigaraların satışının da sona ereceğini kaydetti.
18 YAŞ ALTI İÇİN KİMLİK DOĞRULAMA SİSTEMİ
Çocuk ve gençleri korumaya yönelik düzenlemeler kapsamında kimlik doğrulama sisteminin de hayata geçirilmesinin planlandığını belirten Ergüder, bu sistem sayesinde 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerini satın almasının engellenmesinin hedeflendiğini söyledi.
DÜZENLEMEYE TOPLUMSAL DESTEK YÜZDE 90'IN ÜZERİNDE
Ergüder, 1996 ve 2008 yıllarında yürürlüğe giren tütün kontrol düzenlemelerinin Türkiye'de sigara kullanımının azaltılmasına katkı sağladığını belirterek, yeni düzenlemelerin toplumdaki karşılığının da araştırıldığını aktardı.
Yeşilay tarafından yaklaşık 7 bin kişiyle gerçekleştirilen saha araştırmasına değinen Ergüder, kanun hazırlıklarına toplumdaki desteğin yüzde 90'ın üzerinde olduğunu ifade etti.
Sigara kullananlar arasındaki desteğin ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunduğunu belirten Ergüder, bu sonucun tütün kontrol politikalarına yönelik toplumsal yaklaşım açısından dikkat çekici olduğunu söyledi.
