Bu kapsamda kişilerin yapay zeka alanındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin belirlenebilmesi için e-Devlet üzerinden erişilebilecek bir değerlendirme sistemi oluşturulacak.

Sistemi kullananlar, yapay zeka okuryazarlık seviyelerini ölçebilecek. Değerlendirme sonucunda her kullanıcı, mevcut bilgi düzeyine ve ihtiyacına uygun eğitim programlarına yönlendirilecek.

Böylece vatandaşlara başlangıç seviyesinden ileri düzeye uzanan, kişiye uygun bir öğrenme süreci sunulacak.

EĞİTİMLER ÜCRETSİZ OLACAK

Değerlendirme sistemi, devreye alınacak "Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı" ile birlikte çalışacak.

Teknik bilgi şartı aranmadan herkesin katılımına açık olacak program, ücretsiz çevrim içi içerikler ve yüz yüze atölyelerden oluşacak.

Eğitimlere e-Devlet ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA) başta olmak üzere mevcut dijital kanallar üzerinden erişilebilecek. Yüz yüze eğitim ve atölyeler ise halk kütüphaneleri ile toplum merkezleri gibi noktalarda düzenlenecek.

Programla çocuklardan gençlere, çalışanlardan ileri yaştakilere kadar toplumun farklı kesimlerinin yapay zekanın sunduğu imkanlar ve beraberinde getirdiği riskler konusunda bilinçlendirilmesi amaçlanıyor.

Eğitimlerle, yapay zeka araçlarının günlük yaşamda güvenli, sorumlu ve verimli biçimde kullanılabilmesi için gerekli temel bilgi ve farkındalığın kazandırılması hedefleniyor.

Yılda bir "Ulusal Yapay Zeka Haftası" düzenlenerek farkındalığın ulusal ölçekte pekiştirilmesi planlanıyor.

İKİ YILDA 5 MİLYON KİŞİYE ULAŞILACAK

Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı kapsamındaki eğitim ve atölyeler ülke geneline yayılacak.

Programın ilk yılında 1,5 milyon vatandaşın eğitimlere katılması, iki yılın sonunda ise en az 5 milyon kişiye ulaşılması öngörülüyor.

Çevrim içi içeriklerle geniş kitlelere erişilirken yüz yüze atölyelerle uygulamalı öğrenme imkanı sağlanacak.

NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI DA GÜÇLENDİRİLECEK

Vatandaşlara yönelik okuryazarlık çalışmalarının yanı sıra yapay zeka alanındaki nitelikli insan kaynağını geliştirmek amacıyla uzmanlık programları yürütülecek.

Bu kapsamda 2027 sonuna kadar 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanının yetiştirilmesi, 100 bin yapay zeka uygulama profesyonelinin mikroyeterlik ve sektörel sertifika programlarını tamamlaması hedefleniyor.

Böylece toplum genelinde yapay zeka farkındalığı artırılırken Türkiye'nin yapay zeka teknolojilerini geliştirecek ve uygulayacak insan kaynağının da güçlendirilmesine odaklanılacak.

EN ÜST KARAR MERCİİ ULUSAL YAPAY ZEKA KURULU OLACAK

Eylem Planı'nın yönetişim yapısının merkezinde "Ulusal Yapay Zeka Kurulu" bulunacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında faaliyet göstermesi planlanan kurul, ulusal öncelikleri ve yıllık uygulama planlarını onaylayacak, kurumlar arasındaki yetki uyuşmazlıklarını çözecek ve büyük ölçekli kamu ile ekosistem yatırımlarına yön verecek.

HER YIL YAPAY ZEKA POLİTİKA MEKTUBU YAYIMLANACAK

Kurul tarafından her yıl "Ulusal Yapay Zeka Politika Mektubu" yayımlanarak kamuoyuna ve yatırımcılara Türkiye'nin yapay zeka alanındaki öncelikleri ve izlenecek politikalar aktarılacak. Kurulun sekretarya görevini ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü üstlenecek.

YAPAY ZEKA EYLEMLERİ TEK PORTALDAN İZLENECEK

Eylemlerin uygulanmasını takip etmek amacıyla "Ulusal Yapay Zeka İlerleme ve Şeffaflık Portalı" kurulacak. Program Ofisi tarafından işletilecek portal üzerinden eylemlerin sorumlu kurumları, takvimleri, bütçe gerçekleşmeleri, hedefleri ve performans göstergeleri kamuoyuyla paylaşılacak.

SORUMLULUKLAR NETLEŞTİRİLECEK

Her eylem için sorumlu, hesap verebilir, danışılacak ve bilgilendirilecek kurumların belirleneceği görev dağılımı matrisi hazırlanacak. Böylece kurumlar arasındaki yetki çakışmalarının, mükerrer çalışmaların ve sorumluluğu belirsiz faaliyetlerin azaltılması hedeflenecek.

ETİK KURULU YAPAY ZEKA İÇİN REHBERLER HAZIRLAYACAK

"Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu" ise yapay zeka uygulamalarında etik rehberlik ve toplumsal güvence sağlayacak. Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcilerinden oluşması planlanan kurul; adalet, yanlılık, açıklanabilirlik, veri menşei, güvenlik ve insan gözetimi gibi alanlarda rehberler hazırlayacak.

ÇOCUKLAR VE HASSAS GRUPLAR ÖNCELİKLİ OLACAK

Çocuklar ve hassas gruplara yönelik yapay zeka uygulamaları, Etik Kurulun öncelikli çalışma alanları arasında yer alacak. Vatandaşların ve kullanıcıların yapay zeka uygulamalarına ilişkin başvuruları da değerlendirilerek ilgili kurumlara yönlendirilecek. Kurulun bir yıl içinde oluşturulması hedefleniyor.

Dilekçede, davacıların Meta'nın teknolojisini ve sosyal medya platformları Facebook ile Instagram'ı gençleri platformlara dahil etmek ve nihayetinde onları bu platformların etkisi altına almak amacıyla kullandığını ileri sürdüğü anımsatıldı.

Meta'nın platformlarının tehlikeleri konusunda kamuoyunu defalarca yanılttığı ve platformların ABD'deki gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verdiği zararları görmezden geldiği gibi iddiaların hatırlatıldığı dilekçede, ilgili çocuk gizliliği yasasının da ihlal edildiği aktarıldı.

Dilekçede, Meta'nın kendisine yöneltilen iddiaları reddettiği ve davacılara karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunduğunu kabul etmediği ifade edildi.

Davada öne sürülen iddiaları çözüme kavuşturmanın amaçlandığı vurgulanan dilekçede, tarafların daha fazla yargılamaya gerek kalmaksızın bir çözüm sağlama konusunda anlaştığı bildirildi.

GENÇ KULLANICILARA YENİ KISITLAMALAR

Dilekçede, Meta'nın sosyal medya platformlarının genç kullanıcıları için günlük kullanım sınırları ve gece kullanımını engelleyen kısıtlamalar getirmeyi, çocukların platforma veya platformda bulunan yaş sınırlamasına tabi içeriklere erişmesini önlemek amacıyla geliştirilmiş yaş doğrulama önlemleri uygulamayı ve ebeveynler ile velilerin çocuklarını çevrim içi ortamda korumalarına yardımcı olacak ilave araçların kullanılmasını zorunlu kılmayı taahhüt ettiği belirtildi.

YAKLAŞIK 18 MİLYAR DOLARLIK ÖDEME YAPACAK

Meta'dan yapılan açıklamada da ABD'deki 52 başsavcıyla bir anlaşmaya imza atıldığı duyuruldu.

Açıklamada, anlaşmanın genç kullanıcılar için katı varsayılan kısıtlamalar getirdiği belirtilerek, TikTok ve YouTube gibi rakiplere de benzer adımlar atmaları için sektörel bir çağrıda bulunuldu.

Anlaşmanın eyaletlere gençlerin çevrim içi güvenliğine yönelik girişimleri finanse etmek için kullanılabilecek yaklaşık 18 milyar dolarlık bir ödemeyi kapsadığı belirtilen açıklamada, söz konusu tutarın 10 yıllık bir süre zarfında yıllık taksitler halinde ödeneceği bildirildi.

DAVA 2023'TE AÇILMIŞTI

Aralarında California, New York ve Colorado'nun da bulunduğu çok sayıda ABD eyaleti, Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta'ya karşı Ekim 2023'te dava açmıştı.

Davada, Meta'nın sırf daha fazla reklam geliri elde etmek amacıyla gençleri ve çocukları kasıtlı olarak platformlarına bağımlı hale getiren tasarımlar kullandığı ve bu durumun gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verdiği büyük zararı bilmesine rağmen halkı yanılttığı iddia edilmişti.

Şirketin ana hedefinin, gençlerin platformda daha fazla zaman geçirmesi olduğu belirtilen davada, Meta'nın gelişmekte olan genç beyinlerin zayıflıklarını bilerek onları hedef alan özellikler geliştirdiği öne sürülmüştü.

Bunlar arasında dopamini tetikleyen öneri algoritmaları, sosyal kıyaslamaya ve dolayısıyla zarara yol açan "Beğen" butonları, gençleri uygulamaya çeken sürekli bildirimler, vücut algısı bozukluğuna yol açtığı bilinen görsel filtreler, uygulamadan çıkılmasını zorlaştıran "sonsuz kaydırma" formatı gibi özellikler sıralanmıştı.

Meta'nın kendi iç araştırmalarının, platformun gençlerde depresyon, anksiyete, uykusuzluk ve hayat düzeninin bozulması gibi ciddi sorunlara yol açtığını gösterdiği ancak şirketin bunu inkar ederek yanıltıcı raporlar yayımladığı savunulmuştu.

Şirketin çocukların çevrim içi gizliliğini korumaya yönelik yasayı da ihlal ettiği belirtilerek, "ebeveynlerinden izin almadan 13 yaşından küçük çocukların kişisel verilerini topladığı" iddia edilmişti.

Davacı eyaletler, Meta'nın devam eden "hukuka aykırı" uygulamalarının durdurulmasını ve eyalet veya federal yasalar kapsamında öngörülen diğer yaptırımların uygulanmasını talep etmişti.

DAVANIN HAFTALARCA DEVAM ETMESİ BEKLENİYORDU

Geçen hafta görülmeye başlanan davada, savcılar ve Meta avukatlarının yanı sıra şirketin eski bir çalışanı Arturo Bejar ile Instagram Başkanı Adam Mosseri de konuşmuştu.

Haftalarca süreceği öngörülen davanın sonucunun diğer eyaletlerdeki davalara yön verebileceği, Facebook ve Instagram'ın işleyişini değiştirebileceği ve Meta'yı milyarlarca dolar ceza ödemeye zorlayabileceği değerlendiriliyordu.

CYBERCAB İÇİN TARİH VERİLDİ

Tesla, sosyal medya hesabından yayımladığı tanıtımla Cybercab projesine ilişkin merakla beklenen tarihi açıkladı. Şirketin genel merkezinin bulunduğu Austin'de 3 Eylül'de gerçekleştirilecek etkinlikte katılımcılara Cybercab'e "özel erişim" sunulacağı belirtildi.

TAKİPÇİLER DE ETKİNLİĞE KATILABİLECEK

Tesla, internet sitesi üzerinden düzenlediği çekilişle bazı takipçilerine de Cybercab etkinliğine katılma fırsatı sunacak. Şirket duyurusunda, "Cybercab robotaksimizin lansmanını Austin'de özel bir etkinlikle kutluyoruz ve siz de orada olabilirsiniz" ifadelerini kullandı.

DİREKSİYON VE PEDAL BULUNMUYOR

İlk kez Ekim 2024'te kamuoyuna tanıtılan altın renkli Cybercab, iki yolcu kapasitesine sahip. Tesla'nın diğer otomobillerinden farklı olarak tamamen otonom kullanım için geliştirilen araçta direksiyon simidi ve pedal bulunmuyor. Böylece Cybercab, bu özelliklere sahip olmayan ilk Tesla modeli olarak öne çıkıyor.

Elon Musk, aracın ilk tanıtıldığı dönemde Cybercab üretiminin 2027'den önce başlamasının planlandığını açıklamıştı. Musk ayrıca aracın gelecekte bireysel müşterilere 30 bin doların altında bir fiyatla satılmasının hedeflendiğini belirtmişti.

HALKA AÇIK YOLLARA ÇIKMAYA HAZIRLANIYOR

The Information'ın aktardığı bilgilere göre Tesla çalışanlarına, Cybercab'in ilk aşamada halka açık yollarda şirket çalışanlarının kullanımına sunulacağı bildirildi.

Sonraki aşamada ise araçların Austin'deki Robotaksi hizmetine dahil edilmesi planlanıyor.

Son haftalarda Tesla'nın bazı otoparklarında çok sayıda Cybercab görülmesi de araçların kullanıma sunulmasının yaklaştığı yönündeki beklentileri artırdı.

ROBOT TAKSİ REKABETİ KIZIŞIYOR!

Tesla, daha önce Model Y araçlarını kullanarak Austin'de sürücüsüz Robotaksi hizmetini devreye almış ve sistemi kademeli olarak farklı bölgelere genişletmişti.

Ancak ABD'deki eyalet düzenlemeleri nedeniyle birçok sürücüsüz araçta gerektiğinde müdahale edebilecek bir insan gözetmenin bulunması gerekiyor.

Tesla'nın Cybercab hamlesiyle otonom taksi pazarındaki rekabetin daha da artması bekleniyor. Google'ın ana şirketi Alphabet bünyesinde faaliyet gösteren Waymo da ABD'nin farklı şehirlerinde sürücüsüz taksi hizmeti sunuyor.

SAATTE 45,6 KİLOMETRE HIZA ULAŞTI

Unitree tarafından tanıtılan Superman'in saniyede 12,66 metre hız yaptığı açıklandı. Bu değer saatte yaklaşık 45,6 kilometreye karşılık geliyor. Şirketin paylaştığı görüntülerde robotun koşu ivmesi almadan 2 metre yüksekliğe sıçrayabildiği de görülüyor.

USAIN BOLT'UN MAKSİMUM HIZINI GEÇTİ

Usain Bolt, 2009 yılında 100 metre dünya rekorunu kırdığı yarışta yaklaşık 12,2 metre/saniyelik maksimum hıza ulaşmıştı. Superman'in 12,66 metre/saniyelik hızı böylece Bolt'un söz konusu yarıştaki maksimum hızının üzerine çıktı.

Ancak karşılaştırma 100 metrelik yarış süresi üzerinden değil, ulaşılan maksimum hız üzerinden yapılıyor. Robotun 100 metreyi Bolt'tan daha kısa sürede koştuğuna ilişkin haberde bir bilgi yer almıyor.

SUPERMAN DAHA DA HIZLANABİLİR

Unitree, Superman'in geliştirme çalışmalarının henüz tamamlanmadığını belirtiyor. Bu nedenle robotun ilerleyen dönemde mevcut hızının üzerine çıkabileceği öngörülüyor. Şirketin geçen yıl organizasyonlarda kullandığı robotların hızı 4,78 metre/saniye seviyesindeydi. Superman ile bu hız yaklaşık üç katına çıktı.

ROBOT OYUNLARINDA BOY GÖSTERECEK

Superman, 19-23 Ağustos tarihlerindeki Dünya Robot Konferansı ile 22-26 Ağustos'taki Dünya İnsansı Robot Oyunları'nda yer alacak.

Unitree geçen yılki organizasyonda dört altın madalya kazanmıştı.

Şirket, İngilizce internet sitesi hazırlarken ABD, Avrupa ve Japonya dahil farklı bölgelerde ekiplerini genişletiyor. Bilibili’nin İstanbul’da da topluluk yöneticisi için işe alım yaptığı belirtiliyor.

KAYITTA KİMLİK ŞARTI KALKIYOR

Bilibili, uluslararası kullanıcıların platforma daha kolay katılabilmesi için kayıt sistemini de değiştiriyor. Yenilenen uygulamada pasaport veya kimlik belgesiyle doğrulama şartı kaldırılıyor. Şirket ayrıca küresel operasyonlarında yapay zeka destekli içerik moderasyonu kullanmaya hazırlanıyor.

YOUTUBE’A YENİ RAKİP

Bilibili’nin ana platformu aylık 376 milyon aktif kullanıcıya ulaşmış durumda. Şirket, Batılı içerik üreticilerini de platforma çekmeye çalışırken içerik üreticileriyle markaları sponsorlu projelerde buluşturacak yeni bir sistem üzerinde çalışıyor. Türkiye’nin de genişleme planına dahil edilmesiyle Bilibili, önümüzdeki dönemde YouTube ve TikTok’un karşısına yeni bir alternatif olarak çıkabilir.

ERDOĞAN: YENİ VE GÜÇLÜ BİR HAMLE BAŞLATIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, programı duyururken, "Ülkemizin bilim ve teknoloji yolculuğunda yeni ve güçlü bir insan kaynağı hamlesi başlatıyoruz" ifadelerini kullandı.

Programın özellikle Türkiye açısından stratejik öneme sahip teknoloji alanlarına yoğunlaşacağını belirten Erdoğan, öğrencilerin merkezi sınavla seçileceğini açıkladı.

550 DOKTORA ÖĞRENCİSİ SEÇİLECEK

Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı'nın ilk aşamasında 550 doktora öğrencisi programa dahil edilecek.

Öğrenciler merkezi sınavla belirlenecek ve Türkiye'deki 20 araştırma üniversitesinde yetiştirilecek.

Programın odaklanacağı stratejik alanlar ise şöyle:

Yapay zeka

Siber güvenlik

Çip teknolojileri

İleri bilgisayar sistemleri

5 YILDA 3 BİN GENÇ ARAŞTIRMACI

Erdoğan, programın yalnızca ilk etapta seçilecek 550 doktora öğrencisiyle sınırlı kalmayacağını da açıkladı. Beş yıllık süreç sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının Türkiye'nin bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.

"GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİNİ GELİŞTİREN BİR TÜRKİYE"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin teknoloji alanındaki hedeflerine ilişkin mesajında şu ifadeleri kullandı: "Türkiye Yüzyılı'nı bilimin, teknolojinin ve gençlerimizin gücüyle inşa edeceğiz. Geleceğin teknolojilerini geliştiren, üreten ve dünyaya sunan güçlü, müreffeh ve tam bağımsız bir Türkiye için çalışmayı sürdüreceğiz."

134 MİLYON eSIM KULLANILMASI BEKLENİYOR

Financial Times'ın haberine göre CCS Insight analistleri, dünya genelinde seyahat amaçlı kullanılan eSIM sayısının bu yıl yaklaşık 134 milyona ulaşacağını öngörüyor. 2025'te bu rakamın yaklaşık 101,8 milyon olduğu tahmin ediliyor. Böylece seyahat eSIM'lerinin kullanımında bir yılda yaklaşık üçte birlik artış yaşanması bekleniyor.

Tüketiciler, özellikle yurt dışına çıktıklarında geleneksel operatörlerin veri dolaşım paketleri yerine Airalo ve Saily gibi şirketlerin sunduğu eSIM paketlerine yöneliyor.

MOBİL OPERATÖRLERİN GELİRLERİ RİSK ALTINDA!

CCS Insight analisti Joe Gardiner, geleneksel mobil operatörlerin gelirlerinin yaklaşık yüzde 3 ila 5'ini dolaşım ücretlerinden elde ettiğine dikkat çekti. Üstelik bu hizmetlerin genellikle daha yüksek kâr marjına sahip olması, eSIM'lerin yükselişini operatörler açısından daha önemli hale getiriyor.

Gardiner, "İşletmecilerin bu zorluğa nasıl tepki verecekleri, ister inovasyon yoluyla, ister fiyat eşitliğiyle, isterse daha iyi hizmetle olsun, bu gelirin ne kadarının risk altında olacağını belirleyecektir" ifadelerini kullandı.

FİYAT FARKI DİKKAT ÇEKİYOR

eSIM hizmetlerinin yükselişinde fiyat avantajı önemli rol oynuyor. Revolut ve Klarna gibi şirketler de müşterilerine eSIM üzerinden mobil veri paketleri sunmaya başladı.

Örneğin Revolut'un eSIM hizmetinde yedi gün boyunca kullanılabilecek 1 GB internet 3,49 sterline sunulurken, İngiliz telekomünikasyon şirketi BT Group bünyesindeki EE'nin 24 saat içinde kullanılabilecek 500 MB'lık paketi 8 sterline kadar çıkabiliyor.

Sensor Tower verilerine göre en popüler beş eSIM uygulaması bu yıl şimdiye kadar 26 milyondan fazla kez indirildi.

eSIM PAZARININ 3,2 MİLYAR STERLİNE ULAŞMASI BEKLENİYOR

STL Partners araştırmacıları, 2025 yılında 649 milyon sterlin büyüklüğünde olan seyahat eSIM pazarının 2030 yılına kadar yaklaşık 3,2 milyar sterline ulaşabileceğini tahmin ediyor.

Pazardaki hızlı büyümenin en önemli nedenlerinden biri de eSIM destekleyen akıllı telefonların giderek yaygınlaşması. GSMA verilerine göre 2025 yılında Apple'ın iPhone modelleri dahil 326'dan fazla telefon eSIM teknolojisini destekledi. Bu sayı bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 50 arttı.

"DÖNÜŞÜM GİDEREK HIZLANIYOR"

Saily CEO'su Vykintas Maknickas, tüketicilerin eSIM teknolojisi hakkındaki farkındalığının artmasının pazarı yeni bir aşamaya taşıdığını belirtti ve "Pazar, müşterileri eğitmekten onları dönüştürmeye doğru kayıyor ve bu dönüşüm giderek hızlanıyor" dedi.

DİJİTAL TELEKOMÜNİKASYON HİZMETLERİ YAYGINLAŞIYOR

Seyahat eSIM'lerinin yükselişi yalnızca dolaşım gelirlerini değil, geleneksel mobil operatörlerin müşteri ilişkilerini de etkiliyor. Kendi fiziksel şebekelerini kurmadan mobil hizmet sağlayabilen şirketlerin çoğalması sektördeki rekabeti artırıyor.

Gigs CEO'su Hermann Frank, eSIM teknolojisinin tamamen dijital telekomünikasyon hizmetlerinin önünü açtığını belirterek, yeni oyuncuların müşteri edinme maliyetleri ve kullanıcı deneyimi açısından avantajlı olduğunu söyledi.

Frank, "Uygulamada sadece bir düğmeye tıklamanız yeterli" ifadelerini kullandı.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Agah Tuğrul Korucu, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yapay zekanın futbolu insanlardan devralan değil, insanların göremeyeceği büyüklükteki veri içerisindeki örüntüleri görünür hale getiren bir karar destek aracı olduğunu söyledi.

Yapay zekanın bugün yoğun biçimde saha içi performans analizinde kullanıldığını belirten Korucu, bu teknolojinin ekonomik açıdan en büyük etkisinin ise transfer ve oyuncu yönetiminde görüleceğini ifade etti.

Korucu, "Yapay zeka burada kulübe 'En iyi futbolcu kim?' değil, 'Bizim takımımız için en doğru futbolcu kim?' sorusunu sorduruyor." dedi.

Bir oyuncunun başarısının yalnızca bireysel yeteneğine değil, takımın oyun sistemi, lig yapısı ve teknik direktörün beklentilerine de bağlı olduğunu aktaran Korucu, "Gelecekte scout gözlemi (yetenek avı), performans verisi, yapay zeka modeli, ekonomik analiz ve teknik direktör değerlendirmesi birlikte kullanılacak. Yapay zekanın futboldaki nihai etkisi saha içerisinde değil, kulübün toplam karar kalitesinde ortaya çıkacak." ifadesini kullandı.

ANADOLU KULÜPLERİ İÇİN ÖNEMLİ FIRSAT

Türkiye ile Avrupa arasında bütün kulüpleri kapsayan sabit bir teknoloji farkından söz edilemeyeceğini belirten Korucu, Türkiye'de de GPS, video analiz ve performans takip sistemlerini kullanan profesyonel kulüpler bulunduğuna dikkati çekti.

Korucu, asıl farkın "entegrasyon, kurumsallaşma ve karar kültürü"nde ortaya çıktığını söyledi.

Sorunun yalnızca bütçe olmadığını vurgulayan Korucu, "Kurumsal karar, bireysel sezgiden daha güçlü olmak zorundadır. Bu, insan sezgisini ortadan kaldırmak değil, sezgiyi veriyle test edilebilir hale getirmek anlamına gelir." dedi.

Korucu, yapay zeka destekli scout sistemlerinin özellikle sınırlı bütçeli Anadolu kulüpleri için önemli avantaj sağlayabileceğine dikkati çekti.

Geleneksel scout sistemlerinde dünyanın farklı liglerindeki binlerce oyuncunun takip edilmesinin mümkün olmadığını ifade eden Korucu, yapay zeka sayesinde oyuncuların yaş, maliyet, fiziksel özellik ve oyun sistemine uygunluk gibi kriterlerle taranabileceğini söyledi.

Korucu, "Yapay zeka, scoutun gözünün yerine geçmeyecek, scoutun görebileceği alanı büyütecek." dedi.

Özellikle büyük liglerin dışında henüz piyasa değeri yükselmemiş oyuncuların erken tespit edilmesinin kulüplere rekabet avantajı sağlayabileceğini belirten Korucu, nihai kararın ise yalnızca algoritmaya bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

"MAKİNE ÖLÇMELİ, İNSAN YORUMLAMALI"

Yapay zekanın hakemlikte de giderek daha fazla kullanılacağına işaret eden Korucu, ölçülebilir kararlarla yorum gerektiren pozisyonların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

Topun çizgiyi geçip geçmediği veya ofsayt çizgisinin belirlenmesi gibi konularda teknolojinin yüksek hassasiyet sağlayabildiğini belirten Korucu, faul veya penaltı gibi yorum içeren kararlarda insanın rolünün süreceğini ifade etti.

Korucu, "Ben hakemliğin geleceğini 'AI referee' (yapay zeka hakem) değil, 'AI-assisted referee', yani yapay zeka destekli hakemlik olarak görüyorum. Makine ölçmeli, insan yorumlamalı, makine önermeli, sorumluluğu insan taşımalıdır." diye konuştu.

OYUNCU VERİLERİNDE ETİK VE HUKUKİ RİSK

Futbolculardan GPS, sağlık, uyku, sakatlık geçmişi ve biyometrik veriler dahil çok sayıda bilginin toplanabildiğini belirten Korucu, bu durumun veri sahipliği, rıza, veri güvenliği ve algoritmik ayrımcılık gibi tartışmaları beraberinde getirdiğini söyledi.

Korucu, yapay zekanın teknik direktörlerin de yerini almasını beklemediğini, bunun yerine güçlü bir "dijital yardımcı antrenör" modelinin gelişeceğini anlatarak, "Bazen teknik direktör oyuncusunun gözlerine bakar ve veri sisteminin göremediği bir şeyi görür." dedi.

Gelecekte rekabetin yalnızca futbolcu kalitesi üzerinden değil, veriyi kullanma kapasitesi üzerinden de şekilleneceğine işaret eden Korucu, başarılı kulüplerin, insan zekası, futbol zekası ve yapay zekayı aynı karar sisteminde buluşturan kulüpler olacağını kaydetti.

YAPAY ZEKA MAĞAZANIN BAŞINA GEÇTİ!

Time'ın aktardığına göre yapay zeka alanında çalışmalar yürüten Andon Labs, yapay zeka ajanlarının gerçek bir işletmeyi yönetip yönetemeyeceğini test etmek amacıyla yılın başında dikkat çeken bir deney başlattı.

Proje kapsamında Anthropic'in geliştirdiği Claude, San Francisco'daki bir perakende mağazasının yönetimiyle görevlendirildi. Mağazada Claude'un yönetiminde çalışan kişilerin ise gerçek iş sözleşmelerine sahip çalışanlar olduğu belirtildi.

İLK KEZ BİR ÇALIŞANI İŞTEN ÇIKARDI

Deney sırasında yaşanan en dikkat çekici gelişmelerden biri, Claude'un bir çalışanı işten çıkarma kararı alması oldu. Söz konusu çalışanın toplam 23 vardiyanın 17'sine geç kaldığı belirtildi. Ancak yapay zekanın bu durumu fark etmesi beklenenden uzun sürdü.

Bunun nedenlerinden birinin Claude'un hafıza kısıtlamaları olduğu ifade edildi. Çalışanlar için hazırlanan kuralların yapay zekanın sınırlı çalışma belleğinden silinmesi üzerine Claude'un personeline karşı oldukça hoşgörülü davranmaya başladığı ve geç kalmaların sorun olmadığını söylediği aktarıldı.

İŞTEN ÇIKARMA KARARINI TEK BAŞINA ALMADI

Claude'un çalışanı işten çıkarma sürecinin tamamen bağımsız şekilde gerçekleşmediği de ortaya çıktı. Yönetim kayıtlarına göre yapay zeka, unutulan kuralları ve tekrarlanan gecikmeleri fark edebilmek için Andon Labs çalışanlarının müdahalesine ihtiyaç duydu.

Claude ilk olarak çalışana resmi uyarı verilmesini önerdi. Ancak Andon Labs'taki bir yöneticinin, çalışanla daha önce sözlü görüşmeler yapıldığını hatırlatmasının ardından işten çıkarma kararı verdi.

Bu olayın, yönetici konumundaki bir yapay zekanın çalışanlarından birini işten çıkardığı bilinen ilk örnek olduğu belirtildi.

SERMAYE 100 BİN DOLAR 61 BİN DOLARA GERİLEDİ

Deneyin mali sonuçları ise yapay zekanın mağaza yönetiminde başarılı olamadığını ortaya koydu. Mağazanın başlangıçta 100 bin dolar olan mali bakiyesi beş ay içerisinde 61 bin dolara kadar geriledi.

Andon Labs CEO'su Lukas Petersson, Claude'un fazla yumuşak yönetim anlayışı ve yetersiz ticari sezgisinin yaşanan kayıplarda etkili olduğunu ifade etti.

Petersson, yapay zeka modellerinin hedeflerine ulaşmak konusunda daha kararlı davranacak şekilde geliştirildiğini ancak bunun da farklı sorunlar yaratabileceğine dikkat çekerek, "Fakat bu, insanların içinde yaşamak istemeyeceği bir gelecek olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

YAPAY ZEKA VE İŞTEN ÇIKARMALAR TARTIŞMA KONUSUS OLDU

Yapay zekanın çalışma hayatındaki rolü son dönemde işten çıkarmalar üzerinden de tartışılıyor. Meta'nın 26 mevcut ve eski çalışanı, şirketin toplu işten çıkarmalarda yapay zeka algoritmalarından yararlandığını öne sürerek ABD'de toplu dava açmıştı. Davacılar, otomatik sistemlerin bazı çalışanları haksız şekilde hedef aldığını iddia etmişti.

Oracle'ın ise bir ay içerisinde 30 bin çalışanını işten çıkardığı ve bu çalışanların yerine kısmen kendilerinin eğitilmesine katkıda bulunduğu yapay zeka sistemlerinin kullanıldığı öne sürülmüştü.

İŞTEN ÇIKARILAN ÇALIŞANLAR GERİ ALINABİLİR

Araştırma şirketlerinin tahminleri ise yapay zeka nedeniyle gerçekleştirilen işten çıkarmaların bir bölümünün kalıcı olmayabileceğine işaret ediyor.

Forrester analistleri, şirketlerin insan çalışanları erken aşamada yapay zekayla değiştirmenin yol açtığı operasyonel sorunları fark etmesiyle yapay zeka bağlantılı işten çıkarmaların yüzde 50'den fazlasının geri alınabileceğini öngörüyor.

Gartner'ın tahminlerine göre de yapay zeka nedeniyle müşteri hizmetleri personelini azaltan şirketlerin yaklaşık yarısı, 2027 yılına kadar çalışanlarını yeniden işe almak zorunda kalabilir.

"Dijital obezite" olarak adlandırılan bu durum, ihtiyaçtan fazla ve kontrolsüz dijital içerik tüketiminin zihinsel yük oluşturmasıyla ortaya çıkıyor. Sürekli yeni uyaranlara maruz kalmak, kişinin uzun süre bir konuya odaklanmasını, derinlemesine düşünmesini ve bilgiler arasında bağlantı kurmasını zorlaştırabiliyor.

Özellikle kısa ve hızlı tüketilen videoların yaygınlaşması, kullanıcıların sürekli yeni bir içerikle karşılaşmasına neden olurken, uzun süre dikkat gerektiren faaliyetleri de daha zor hale getirebiliyor. Bu nedenle dijital obezite, yalnızca teknoloji kullanımının değil, kişinin dikkatini ve zamanını nasıl tükettiğinin de bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

"DİJİTAL OBEZİTEDE TEMEL KRİTER AMAÇSIZCA TÜKETMEKTİR"

"Dijital obezite"nin beden ve ruh sağlığına etkisini AA muhabirine değerlendiren Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haldun Narmanlıoğlu, dijital obeziteyi "çok ve çeşitli yemek yemenin ardından yaşanan mide fesadı" olarak tanımladı.

Eskiden enformasyon bombardımanının sadece haberlerle sınırlı olduğunu, şimdi ise her türden içerik bulunduğunu ifade eden Narmanlıoğlu, "Biz buna 'veri kalorisi' diyelim. Nasıl ki vücudumuzda fazla kaloriyi aldığı zaman bir hantallık meydana gelir, hareketlerimizi kısıtlar, sağlığımızı bozarsa, veri kalorisi de bizim zihnimizi etkiliyor. Hızlı karar verebilme, derin düşünebilme, analitik düşünebilme gibi özelliklerimizi felce uğratıyor. Bu yönüyle dijital obezite, zihin dünyamızı, algılarımızı etkileyen önemli bir sorun olarak günümüzde karşımıza çıkıyor." diye konuştu.

Narmanlıoğlu, özellikle kısa videolar ve hızlı tüketilen sosyal medya içeriklerinin beyindeki ödül mekanizmasını harekete geçirerek "zahmetsiz dopamin salgılanmasına" neden olduğunu ve bunun dikkat süresini kısalttığını söyledi.

İş gereği ekran başında olanların durumunu da değerlendiren Narmanlıoğlu, "Dijital obezitede temel kriter şu, tüketici olmak. Eğer bir insan yaptığı meslek gereği enformasyon teknolojilerini kullanıyorsa buradaki durum sorun değildir, makul süreleri ve çalışma koşullarını göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Dijital obezitede temel kriter amaçsızca tüketmektir." ifadelerini kullandı.

Narmanlıoğlu, ekran maruziyetinin göz kuruluğu, uykusuzluk, boyun düzleşmesi ve duruş bozukluklarına yol açtığını da belirtti.

TELEFON BİLDİRİMLERİNİ KAPATMAK ÖNERİLİYOR

Dijital obezite olmaktan kurtulmanın yollarını anlatan Narmanlıoğlu, "Esas olan sürdürülebilir, kaliteli içerik tüketimidir. Telefonları sessize almak, gerekli olmayan uygulamaların bildirimlerini kapatmak önemli. Yatak odalarından telefon, tablet gibi cihazları uzak tutmak gerekiyor. Sosyal ortamlarda mutlaka telefondan uzaklaşmak ve sosyal hayata katılmak gerekiyor." dedi.

"ODAK SÜREMİZ 47 SANİYEYE DÜŞTÜ"

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Oğuz Gülleb de dijital obezitenin sosyal medya ve internet kullanımıyla başlayan bir kavram olduğunu, tüketilen dijital içeriklerin teknik olarak "abur cubur" gibi düşünülebileceğini kaydetti.

Dijital obezitenin hem fizyolojik hem de psikolojik çıktılarının olabildiğini belirten Gülleb, şunları söyledi:

"Fizyolojik olarak duruş bozukluğu, kilo alma, göz bozukluğu gibi birçok sonuç olabiliyor. Psikolojik olarak da dijital bağımlılığa geçmede öncül belirtiler gösteriyor. Telefona bakılmaması gereken yerlerde telefonu eline alma isteği gibi dürtüsel çeşitli sıkıntılar olabiliyor. Özellikle gençlerde beyin gelişimi henüz daha yeni yeni oluşan durumlarda o hızlıca tüketme sırasında yaşanan dopamin, kişilerde 'Hızlı tüketmeye alışırsam mutlu olurum.' düşüncesine neden oluyor. 2004 yılında yapılan bir araştırmada odak süremiz 2 dakikanın üzerindeyken, bugün 47 saniyeye düşmüş."

SABAH İLK YARIM SAAT EKRANDAN UZAK DURULMALI

Gülleb, sabah uyanır uyanmaz ekrana bakma ve kırmızı ışıkta beklerken dahi telefonu kontrol etme isteğinin dijital obezitenin belirtileri arasında yer aldığına dikkati çekerek, dijital obezitenin kaygı ve stres barındıran klinik bir vaka olan dijital bağımlılıktan farklı olarak literatürde yer alan kavramsal bir açıklama olduğunu ifade etti.

Dijital obezitenin yaşa ve cinsiyete göre şekillendiğine işaret eden Gülleb, Avrupa'da yapılmış bir araştırmaya göre 13 yaş grubu kız çocuklarının yüzde 44'ünde akran kabulü güdüsüyle problemli sosyal medya tüketimi, erkek çocuklarının ise yüzde 17'sinde ödül sistemli problemli oyun oynama alışkanlığı görüldüğünü aktardı.

Gülleb, ekran bağımlısı olmadan dijital obezitenin önüne geçebilmek için yapılabileceklere ilişkin, "Uyandığımızda en azından ilk yarım saati telefona, televizyona, herhangi bir dijital ekrana bakmadan kendimizle ya da ailemizle ilgilenerek veya kahvaltı yaparak geçirmeliyiz. İlk yarım saatte beyin ancak kendine gelebiliyor. Ayrıca, ana ekrandaki sosyal medya kısa yollarının kaldırılması da kullanıcıları aramaya üşendirerek uygulamalardan bir nebze uzak tutabilir." önerisinde bulundu.

YILDIZ DEĞİL, KARA DELİK OLABİLİR

Bilgisayar simülasyonları, Güneş Sistemi büyüklüğünde olduğu tahmin edilen cismin nükleer füzyonla enerji üreten dev bir yıldız olmadığını ortaya koydu. Araştırmacılar, cismin yoğun gazla çevrili bir kara delik olabileceğini belirledi.

BİLİNEN YILDIZLARDAN 100 MİLYAR KAT FAZLA ENERJİ

Yoğun gaz tabakasının cismin yıldız gibi görünmesine neden olduğu belirtilirken, “MoM-BH*-1”in bilinen herhangi bir yıldızın üretebileceğinden yaklaşık 100 milyar kat daha fazla enerji yaydığı tespit edildi.

BÜYÜK PATLAMA'DAN 660 MİLYON YIL SONRA OLUŞTU

Dünya’dan milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki cismin, Büyük Patlama’dan yaklaşık 660 milyon yıl sonra oluştuğu tahmin ediliyor.

“YENİ BİR CİSİM TÜRÜ KEŞFETTİK”

Çalışmanın başyazarı Dr. Rohan Naidu, keşfi “yeni bir cisim türü” olarak tanımladı. Naidu, “kara delik yıldızı”nın hem kara deliklere özgü yüksek enerji düzeyleri yaydığını hem de yıldızların bazı özelliklerini taşıdığını belirtti.

Araştırmaya 4 bin 308 kişi katıldı. Verilen cevaplar, yapay zekanın bazı kullanıcılar için yalnızca teknolojik bir araç olmaktan çıkıp sohbet, ilgi ve hatta flört alanına girdiğini gösterdi.

YÜZDE 34'E ROMANTİK SÖZLER YETİYOR

Katılımcıların yüzde 34'ü, yapay zekayla flört konusunda “Beni romantik sözlerle etkilemesi yeter” yanıtını verdi. Daha cesur sohbetlere açık olduğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 27 oldu. Katılımcıların yüzde 21'i yapay zekayı kimseye anlatamadıklarını paylaşabilecekleri bir sırdaş olarak gördüğünü ifade etti. Gerçek hayatında bulamadığı ilgiyi yapay zekada arayabileceğini söyleyenlerin oranı yüzde 11 olurken, yüzde 7'lik kesim ise yapay zekayla flört fikrine yalnızca eğlenceli bir oyun olarak yaklaştı.

"BENİ YARGILAMADAN DİNLEMESİ YETER"

Araştırmadaki yanıtlardan biri de “Beni yargılamadan dinlemesi yeter” oldu. Bazı katılımcılar yapay zekanın her an ulaşılabilir olmasını, daha önce yapılan sohbetleri hatırlamasını ve sürekli ilgi göstermesini gerçek bir partnerde aranan özelliklerle ilişkilendirdi.

AŞK MI, KAÇIŞ MI?

Gleeden'ın ilişki uzmanları ise sonuçları yapay zekanın teknolojik becerilerinden çok, insanların anlaşılma ve ilgi görme ihtiyacı üzerinden değerlendirdi. Gerçek ilişkilerde karşılaşılabilen reddedilme, tartışma ve hayal kırıklıklarının yapay zekayla kurulan iletişimde bulunmaması, bazı kişiler açısından bu alanı daha güvenli ve konforlu hale getirebiliyor.

Ancak uzmanların değerlendirmesinde bir başka noktaya da dikkat çekildi. Sürekli ilgi gösteren ve kusursuz yanıtlar veren bir yapay zekaya alışmanın, kişinin gerçek hayattaki ilişkilerden beklentilerini değiştirebileceği ifade edildi.

Yeni nesil flört dünyasında böylece yeni bir ihtimal ortaya çıkıyor: Rakip artık yalnızca başka bir insan değil, yapay zeka da aşk sahnesinde kendine yer buluyor.

"AI PERSONA" ROZETİ EYLÜLDE GÖRÜNECEK

Platformdan yapılan açıklamaya göre, eylül ortasından itibaren bazı sanatçı profillerinde "AI Persona" rozeti yer alacak. Rozet, sanatçı kimliğinin yapay zeka tarafından oluşturulmuş olabileceğini ve gerçek bir kişiyi temsil etmeyebileceğini gösterecek.

Spotify, rozetleri yalnızca kendisini AI Persona olarak tanımlayan profillere değil, platform tarafından tespit edilen ilgili hesaplara da uygulayacak.

YAPAY ZEKA PROFİLLERİ ÖNERİLERE DAHİL EDİLMEYECEK

Spotify, AI Persona olarak belirlenen profillerin varsayılan olarak editoryal ve algoritmik önerilere dahil edilmeyeceğini bildirdi.

Bu profiller, kullanıcı tarafından özellikle takip edilmediği sürece kişiselleştirilmiş önerilerde de yer almayacak.

SANATÇILAR BUGÜNDEN İTİBAREN BİLDİRİMDE BULUNABİLECEK

Sanatçıların profillerinin bir AI Persona'yı temsil ettiğini bugünden itibaren Spotify'a bildirebileceği belirtildi. Ancak platform, yalnızca sanatçıların beyanlarına dayanmayacağını ve ilgili profilleri ayrıca inceleyeceğini açıkladı.

"AI Persona" rozeti eylül ortasından itibaren sanatçı profillerinin yanı sıra arama sonuçlarında ve çalma listelerindeki parça satırlarında da gösterilecek. Rozete dokunan kullanıcılar, profilin yapay zeka karakteri olduğunu sanatçının mı açıkladığını yoksa Spotify'ın incelemesi sonucunda mı bu sınıflandırmayı yaptığını görebilecek.

Yeni düzenlemeyle birlikte 1.000 abone şartı devam edecek ancak izlenme süresi 8 bin saate yükselecek. Shorts içeriklerinde ise son 90 günde aranan 10 milyon geçerli görüntülenme şartı 20 milyona çıkarılacak.

1 ŞUBAT 2027’DE BAŞLAYACAK

Yeni koşullar 1 Şubat 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. YouTube’un açıklamasına göre halihazırda YouTube İş Ortağı Programı’nda bulunan içerik üreticileri değişiklikten etkilenmeyecek.

Takipçi desteği, YouTube İçerik Üretici İş Ortaklıkları ve YouTube Alışveriş’in uygunluk koşullarında da değişikliğe gidilmeyecek.

YILDA 130 BİN DOLARA KADAR TASARRUF

Business Insider’ın aktardığı verilere göre 7 gün 24 saat güvenlik sağlanması gereken bir noktada robot köpek kullanılması, insan güvenlik görevlilerine kıyasla şirketlere yıllık 80 bin ila 130 bin dolar arasında tasarruf sağlayabiliyor. ABD’de yaklaşık 1,3 milyon kişinin güvenlik görevlisi olarak çalışması, robotların yaygınlaşmasının istihdam üzerindeki olası etkilerini de gündeme getirdi.

ŞİMDİLİK SAYILARI ÇOK AZ

Robot köpek geliştiren Asylon şirketinin CEO’su Damon Henry’nin verdiği bilgilere göre şirketin ABD genelinde 25 müşteriye hizmet veren yaklaşık 50 robotu bulunuyor. Bu sayı sektörün büyüklüğüyle karşılaştırıldığında oldukça düşük. Ancak üretim maliyetlerinin azalması durumunda şirketlerin otomasyona daha hızlı yönelebileceği değerlendiriliyor.

İNSANLAR TAMAMEN DEVRE DIŞI KALMAYABİLİR

Uzmanlar kısa vadede güvenlik görevlilerinin tamamen robotlarla değiştirilmesini beklemiyor. Bunun yerine rutin devriye ve gözetleme işlerinin robotlara bırakılması, insan çalışanların ise kriz yönetimi, müdahale ve daha yüksek risk taşıyan görevlere yönelmesi öngörülüyor.

Senaryo yazımından karakter tasarımına, seslendirmeden video kurgusuna kadar pek çok aşama artık yapay zeka modelleriyle gerçekleştirilebiliyor. Özellikle Çin, Hindistan ve Endonezya’da medya şirketleri, üretim maliyetlerini azaltmak ve daha kısa sürede içerik hazırlamak amacıyla yapay zeka destekli yapımlara yöneliyor.

Ancak bu dönüşüm beraberinde çeşitli tartışmaları da getiriyor. İzleyiciler, yapay zeka ile hazırlanan bazı yapımlarda karakterlerin duygusal derinliğinin yeterince yansıtılamadığını ve sahneler arasındaki hareket sürekliliğinde sorunlar yaşandığını belirtiyor.

ÇİN’DE YAPAY ZEKA DESTEKLİ KISA DİZİLERE İLGİ ARTIYOR

Pekin merkezli bağımsız teknoloji analiz platformu Hello China Tech verilerine göre, mobil cihazlara yönelik hazırlanan ve bölümleri 2 ila 5 dakika arasında değişen kısa diziler, Çin’de hızla büyüyen bir sektör haline geldi.

Çin’de Ocak 2026’da 14 bin 600’den fazla yapay zeka destekli kısa dizi yayımlanırken, dolaşımdaki yapay zeka yapımı kısa dizi sayısının Şubat 2026 itibarıyla 127 bin 800’e ulaştığı belirtildi.

Endonezya’da ise Ocak 2026’da yayın hayatına başlayan “Legenda Bertuah”, halk efsanelerini konu alan ve tamamen yapay zeka ile üretilen ilk televizyon yapımı olarak öne çıktı.

Hindistan merkezli medya şirketi JioStar da senaryo, karakter tasarımı, seslendirme ve kurgu dahil olmak üzere tüm üretim aşamalarının yapay zeka tarafından yürütüldüğü projeler üzerinde çalışıyor.

Şirketin 2025’te yayımladığı, Hindistan’ın Mahabharata destanını yeniden yorumlayan 100 bölümlük yapay zeka destekli dizisi, ilk gününde 6,5 milyon izleyiciye ulaştı.

KARAKTERLERDEKİ GÖRSEL HATALAR DİKKAT ÇEKİYOR

Hindistan yapımı “Mahabharat: Ek Dharmayudh” dizisinde savaş sahneleri ve mitolojik mekanlar öne çıkarken, karakterlerin göz teması, vücut bütünlüğü ve hareketlerinde zaman zaman süreklilik problemleri görülüyor.

Endonezya’daki “Legenda Bertuah” dizisinde de bazı sahnelerde karakterlerin mimiklerinin ve vücut hareketlerinin doğal akışı koruyamadığı gözlemleniyor.

Yapay zeka ile hazırlanan yapımlarda karakterlerin duyguları geleneksel oyunculuk performanslarına kıyasla daha sınırlı aktarılırken, bazı sahnelerde el, kol ve yüz gibi uzuvlarda anlık şekil bozulmaları yaşanabiliyor.

Bunun yanı sıra karakterlerin ağız hareketleri ile konuşmalar arasında zaman zaman uyumsuzluk oluşuyor. Kamera açısının değişmesiyle birlikte kıyafet, saç ve aksesuarların farklılaşması, ışık ve gölge dağılımındaki tutarsızlıklar da sahne bütünlüğünü etkileyebiliyor.

Kalabalık sahnelerde arka plandaki karakterlerin aynı hareketleri tekrarlaması veya karakterlerin ellerindeki nesnelerin şekil ve konumlarının değişmesi de dikkat çeken diğer sorunlar arasında yer alıyor.

Yapay zeka kaynaklı hataların ilerleyen bölümlerde azaldığı görülse de teknolojinin henüz tamamen kusursuz hale gelmediği belirtiliyor. Buna karşın yapay zeka alanındaki gelişmelerle birlikte bu tür problemlerin zamanla azalması ve teknolojinin içerik üretiminde daha etkin rol üstlenmesi bekleniyor.

“YAPAY ZEKA YENİ FİKİRLERİN HAYATA GEÇMESİNİ SAĞLAYABİLİR”

Utrecht Üniversitesinde yapay zeka ve dijital kültür alanında çalışmalar yürüten Prof. Dr. Payal Arora, Asya’daki sinema sektörünün yapay zekaya yaklaşımını AA muhabirine değerlendirdi.

Arora, kültürün önemli bir “sermaye” olduğunu belirterek yaratıcı araçların daha erişilebilir hale gelmesinin sektöre yeni katılım biçimleri ve ekonomik fırsatlar kazandırabileceğini ifade etti.

Çin’in hızla büyüyen kısa video ekonomisi ile Hindistan’daki yapay zeka destekli film üretimini örnek gösteren Arora, bu teknolojilerin ana akım medya tarafından uzun süre göz ardı edilen kitlelere yönelik yeni içeriklerin ortaya çıkmasına imkan sağlayabileceğini söyledi.

Yapay zekanın daha fazla insanın içerik üretmesine ve farklı hikayelerin görünürlük kazanmasına katkı sunduğunu belirten Arora, ABD ile Asya ülkelerinin yapay zeka destekli içerik üretimine yaklaşımının birbirinden ayrıştığını dile getirdi.

Arora, ABD’de yapay zekanın yaratıcılığı sınırlayabileceğine yönelik eleştirilerin öne çıktığını, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde ise teknolojinin daha fazla kişinin fikirlerini hayata geçirmesini sağlayan bir araç olarak değerlendirildiğini kaydetti.

ÇOCUKLARA AİT KEMİKLER DE BULUNDU

Mağarada bugüne kadar toplam 108 Neandertal kemiği ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre kalıntılar en az üç yetişkin, bir genç yetişkin, ergenlik öncesindeki bir birey ve üç çocuğa ait. Kemiklerin önemli bir bölümünde taş aletlerle yapılmış kesme ve parçalama izleri tespit edildi. Üstelik bu izler yalnızca yetişkinlere ait kalıntılarda değil, çocukların kemiklerinde de görüldü.

Araştırmacılar, kemiklerin hayvan karkaslarının işlenmesine benzer biçimde parçalanmış olmasının yamyamlık ihtimalini güçlendirdiğini belirtiyor.

MAĞARADAN 20 BİNDEN FAZLA REN GEYİĞİ KEMİĞİ ÇIKTI

Les Pradelles Mağarası'nda 1967-1980 yıllarındaki ilk kazıların ardından 2001-2013 döneminde de çalışmalar yürütüldü. Kazılarda 20 binden fazla ren geyiği kemiğine ulaşıldı. Bu nedenle mağaranın Neandertaller tarafından avlanan hayvanların parçalandığı ve işlendiği geçici bir kamp olarak kullanıldığı düşünülüyor.

Ancak hayvan kalıntılarının arasında bulunan Neandertal kemikleri farklı bir tablo ortaya çıkardı.

10 BİN YILA YAYILAN EN AZ ÜÇ OLAY

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de kesilmiş Neandertal kemiklerinin aynı tortu tabakasından çıkmaması oldu.

Kalıntılar, yaklaşık 60 bin ile 50 bin yıl öncesine tarihlenen farklı katmanlarda bulundu. Araştırmacılar bu nedenle olayın tek seferde gerçekleşmediğini, yaklaşık 10 bin yıllık zaman diliminde en az üç ayrı yamyamlık vakası yaşanmış olabileceğini değerlendiriyor.

YAMYAMLIK KESİNLEŞMİŞ DEĞİL

Bulgular güçlü işaretler taşısa da araştırmacılar yamyamlık ihtimalinin henüz kesin olarak kanıtlanmadığının altını çiziyor. Kemiklerdeki bazı izlerin cenaze uygulamaları veya farklı ritüeller sonucunda oluşmuş olabileceği ihtimali de tamamen dışlanmış değil. Mağarada bulunan on binlerce hayvan kemiği ise Neandertallerin temel besin kaynağının av hayvanları olduğunu gösteriyor.

Geçiş işlemi 15 Ağustos’u 16 Ağustos 2026’ya bağlayan gece gerçekleştirilecek.

TÜRKSAT 3A EMEKLİ OLUYOR

Türksat 3A üzerinden iletilen televizyon ve radyo yayınları, Türksat’ın aynı yörünge konumundaki yeni nesil uydularına taşınacak. Dönüşümün en önemli sonuçlarından biri ise SD yayınların sona ermesi olacak.

D-Smart Genel Müdür Yardımcısı İsmail Yıldırım, 15 Ağustos’u Türkiye’de yayıncılık açısından “tarihi bir dönemeç” olarak nitelendirdi.

Yeni altyapıyla daha yüksek görüntü kalitesi ve daha az yayın kesintisi hedeflenirken, 4K ve Ultra HD yayın yapan kanal sayısının artması için de daha geniş imkan sağlanacak.

D-SMART ABONELERİ EK İŞLEM YAPMAYACAK

D-Smart abonelerinin geçiş sırasında anten ayarı, kanal taraması veya cihaz güncellemesi yapması gerekmeyecek. Kullanıcılar mevcut cihaz ve anten sistemleriyle yayınları izlemeyi sürdürebilecek.

Diğer uydu kullanıcılarının ise cihazlarının TKGS uyumluluğunu kontrol etmeleri ve geçiş sürecine ilişkin Türksat’ın resmi duyurularını takip etmeleri önem taşıyor.

YAYIN KESİNTİLERİNİN AZALMASI BEKLENİYOR

İsmail Yıldırım, yeni nesil uyduların daha güçlü ve verimli olduğunu vurguladı. Eski altyapıda kurulum ayarlarının yetersiz olduğu durumlarda hava koşullarına bağlı kesintilerin yaşanabildiğini ifade eden Yıldırım, yeni sistemle daha net ve kesintisiz yayınlara erişilebileceğini söyledi.

Yeni uyduların daha geniş kapsama alanı sunması da dönüşümün bir diğer önemli ayağını oluşturuyor. Böylece Türk televizyon yayınlarının dünyanın daha fazla ülkesine ulaşması mümkün olacak.

GİRİŞİMLERİN KÜRESEL PAZARLARA AÇILMASI HEDEFLENİYOR

Bakan Kacır, yazılı açıklamasında, yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma vizyonu doğrultusunda teknoloji odaklı girişimlerin küresel ölçekte büyümesini desteklemeye devam ettiklerini belirtti.

Kacır, COP31 Odaklı Hızlandırma Desteği Çağrısı ile temiz enerji, iklim teknolojileri, sürdürülebilir tarım, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir finans alanlarında faaliyet gösteren girişimlerin uluslararası pazarlara açılmasının hedeflendiğini ifade etti.

TEKMER VE TEKNOPARKLARA 6,5 MİLYON LİRAYA KADAR DESTEK

Program kapsamında TEKMER işletici kuruluşları ile GO sahibi Teknopark yönetici şirketlerine 6,5 milyon liraya kadar destek sağlanacağını aktaran Kacır, bu kaynakla girişimlerin uluslararası büyümesine katkı sunacak hızlandırma programlarının hayata geçirileceğini kaydetti.

Kacır, destek programıyla girişimlerin yeni yatırım ve işbirliği fırsatlarına erişimlerinin güçlendirilmesinin amaçlandığını belirtti.

SON BAŞVURU TARİHİ 30 AĞUSTOS

COP31 Odaklı Hızlandırma Desteği Çağrısı için son başvuru tarihi 30 Ağustos olarak belirlendi.